pytania i odpowiedzi    
Techniki świetlne Słowniczek

Jakie są zalety diod LED?

Najważniejsze z zalet oświetlenia opartego na diodach LED to:
  • Bardzo długa żywotność (nawet do 100.000 godzin).
  • Wysoka sprawność i niski pobór prądu.
  • Całkowity brak promieniowania UV (ultrafioletowego), które jest bardzo szkodliwe dla naszego zdrowia.
  • Niska temperatura pracy zwiększająca bezpieczeństwo użytkowania tego typu oświetlenia.
  • Praca w niskim i stałym napięciu.
  • Brak emisji światła w falach (brak niewidzialnych gołym okiem ale bardzo męczących dla naszych oczu drgań).
  • Nie wymagają utylizacji (brak pierwiastków ciężkich).
  • Wysoki wskaźnik CRI (współczynnik oddawania barw).
  • Szybki czas załączania się oraz odporność na częste włączanie/wyłączanie.
  • Proces „wypalania” się diody LED jest rozłożony w czasie. Żarówka nie gaśnie nagle, tak jak halogeny, świetlówki czy żarówki żarnikowe.

Ile mogę realnie zaoszczędzić na oświetleniu LED?

Wielu sprzedawców mówi o oszczędności, jako głównym czynniku decydującym o zakupie oświetlenia typu LED. Ale jak można mówić o oszczędności w przypadku kilkudziesięciu procent czyli kilkukrotności różnicy w cenie zakupu na niekorzyść LED? Otóż oszczędność musimy podzielić na 2 kategorie:

1. Koszt zakupy źródła światła.
2. Koszt eksploatacji źródła światła.

Ad 1
W przypadku kosztu zakupu ważne jest uzmysłowienie sobie długości życia poszczególnego źródła światła. A wygląda to tak:
  • Żarówki żarnikowe świecą ok. 1000 godzin.
  • Żarówki halogenowe świecą ok. 500 godzin.
  • Świetlówki liniowe świecą ok. 15000 godzin
  • Świetlówki kompaktowe świecą od 6000 do 15000 godzin.
  • Żarówki LED świecą 50000 godzin.
Powyższe dane pozwalają nam od razu wyliczyć, że koszt nabycia jednej żarówki LED powinien być porównywany do zakupu produktów (o porównywalnym strumieniu świetlnym):
  • 50 sztuk żarówek żarnikowych lub
  • 100 sztuk żarówek halogenowych lub
  • 3 świetlówek liniowych lub
  • od 3 do 8 sztuk świetlówek kompaktowych.
Nie można przy tym zapomnieć, że żywotność świetlówek liniowych i kompaktowych w znacznym stopniu zależy od ilości włączeń: im częściej je włączamy i wyłączamy, tym krócej będą one nam służyć. Ponadto dochodzą koszty zużywających się starterów do świetlówek liniowych.
To wyliczenie pokazuje, że już przy zakupie znacznie oszczędzamy, nie mówiąc o pozbyciu się uciążliwości i kosztów wynikających z wymiany innych źródeł światła.

Ad 2
Koszt eksploatacji źródła światła to przede wszystkim koszt zużycia prądu. Ile oszczędzamy na używaniu oświetlenia LED w stosunku do innych żarówek możemy wyliczyć przy użyciu naszego prostego kalkulatora oszczędności umieszczonego na stronie głównej.

Czy diody LED są rzeczywiście takie trwałe?

Często słyszymy, że diody LED są bardzo długowieczne. Czy tak jest faktycznie?

Niestety nie wszystkie diody LED są bardzo trwałe i jest z nimi podobnie jak z trwałością innych urządzeń. Wszystko zależy od producenta i jakości danego produktu. Wprawdzie bardzo powszechne jest podawanie, że żywotność diod LED to 100 tysięcy godzin, ale jeśli za tym parametrem nie idą żadne dodatkowe informacje to jest to czysty zabieg marketingowy i nie ma nic wspólnego z prawdziwą żywotnością diod LED.

Diody LED wraz z upływem czasu zachowują się nieco inaczej niż żarówki czy świetlówki i nie gasną nagle (najczęściej w momencie załączania). Diody LED po prostu w miarę świecenia stopniowo i prawie liniowo tracą jasność. To kolejna zaleta oświetlenia LED ponieważ mamy znacznie więcej czasu na wymianę diody lub diodowego źródła światła i nie musimy błądzić w ciemnościach. Co najwyżej jasność będzie nieco mniejsza niż pożądana. Oczywiście nie dotyczy to sytuacji, kiedy diody ulegają uszkodzeniu z powodu niewłaściwej instalacji czy zasilania.

Elementem znacząco skracającym żywotność żarówek LED jest praca w zbyt wysokiej temperaturze. Dlatego też Fairlux oraz Ledeshi projektują swoje urządzenia w taki sposób, aby nigdy nie doszło do nadmiernego nagrzania się produktu bez względu na czas jego pracy oraz temperaturę pomieszczenia. Daje to gwarancję długowieczności nie tylko samej diody SMD, będącej tylko jednym z elementów źródła światła, ale całego zestawu. Ci producenci gwarantują nam czas pracy swoich urządzeń opisany w specyfikacjach technicznych, który oznacza żywotność diody, jako czas po którym utraci ona maksymalnie 30% swojej pierwotnej jasności.

Czy oświetlenie LED współpracuje ze ściemniaczami?

I tak i nie. Niestety odpowiedź na to pytanie wcale nie jest łatwa.

Wszystko zależy od rodzaju oprawy/lampy LED, a konkretnie od tego czy i jaka elektronika jest wbudowana w jej wnętrzu. Zamienniki LED żarówek oraz oprawy LED zasilane bezpośrednio z 230 VAC niestety najczęściej w ogóle nie mają możliwości regulacji jasności.
Jeśli więc chcemy mieć regulację jasności "żarówki" LED to trzeba szukać wśród produktów zasilanych niskim napięciem, zazwyczaj 12 VDC. Tu jednak również wszystko zależy od rodzaju wbudowanej elektroniki, która dzieli się na kilka rodzajów:

Najprostsze i również najgorsze zamienniki LED żarówek mają dużą ilość małych diod LED połączonych szeregowo wraz z rezystorem, który ogranicza ich prąd do bezpiecznej wartości przy nominalnym napięciu zasilania. Takie "żarówki" LED są zbudowane właściwie identycznie jak taśmy LED i bez żadnych problemów będą współpracować ze ściemniaczami. Należy jednak bezwzględnie stosować zasilacze wysokiej jakości o dobrej stabilizacji napięcia wyjściowego. Czasem tego typu "żarówki" posiadają dodatkowo mostek prostowniczy (aby nie trzeba było zwracać uwagi na polaryzację) i one również dadzą się ściemniać.

W droższych i zazwyczaj również lepszych jakościowo zamiennikach LED żarówek tradycyjnych znajduje się driver prądowy, który aktywnie ogranicza prąd płynący przez diody LED w oprawie do bezpiecznej wartości (również po przekroczeniu nominalnego napięcia zasilania). Większość takich driverów bez problemu "radzi sobie" z modulacją PWM więc również tego typu oprawy będą poprawnie współpracować ze ściemniaczami. Powinny być one jednak opisane jako ściemnialne (dimmable) w instrukcji, karcie katalogowej lub na opakowaniu. Bez takiego oznaczenia lepiej nie podłączać ich do ściemniaczy.
W naszej ofercie lamp Ledeshi posiadamy osobną grupę urządzeń przystosowanych do współpracy ze ściemniaczami.

Na co zwracać uwagę przy zakupie oświetlenia LED?

Tak jak w każdym innym przypadku, powinniśmy być ostrożni i przygotowani do zakupu oświetlenia LED. Najważniejszym kryterium doboru żarówki czy lampy LED jest wartość strumienia świetlnego, jaki chcemy uzyskać. Pomóc nam może w tym zamieszczona poniżej tabela wg Normy EU: EC244-2009.

DEKLAROWANA MOC ŻARÓWKI ŻARNIKOWEJ
[W]

ZNAMIONOWY STRUMIEŃ ŚWIETLNY LAMP
[lm]

MOC LAMPY LED
[W]

CFL Halogen LED i inne
15 125 119 136 1-1,5
25 229 227 249 2-3
40 432 410 470 4-6
60 741 702 806 7-9
75 970 920 1055 10-12
100 1398 1326 1521 14-16
150 2253 2137 2452 23-25
200 3172 3009 3452 34-40

Wg powyższych danych możemy ustalić oczekiwany przez nas strumień świetlny i dobrać źródło światła kierując się tym właśnie parametrem (a nie mocą żarówki).

Kolejnym kryterium doboru jest ustalenie temperatury barwowej światła, jakiej potrzebujemy. Więcej na ten temat jest w słowniczku na naszej stronie. Najprostsza metoda jest taka: do domu wybierajmy źródła światła o temperaturze barwowej 2700 – 3000 K, zaś w miejscach pracy stosujmy oświetlenie o temperaturze barwowej 6000 – 7000 K.

Rodzaj światła jest kolejnym elementem decydującym o doborze jego źródła. Zwróćmy uwagę na to czy oczekujemy światła rozproszonego, równo rozchodzącego się we wszystkich kierunkach (jadalnie, salony, sypialnie) czy też skupionego (tzw. spot light), charakterystycznego dla łazienek, kuchni oraz miejsc pracy. Pamiętajmy też o tym, że żarówki LED mają mniejszy kąt rozsyłu światła od innych żarówek, który rzadko przekracza 240 stopni, nie powinny więc być montowane „do góry”, aby nie oświetlać niepotrzebnie sufitu, chyba że jest to efekt zamierzony.

Czy światło LED ma jakieś wady?

Rozwój technologii LED jest bardzo szybki i wiele wad tego typu światła zostało już wyeliminowanych. Niemniej jednak pozostaje kilka cech, o których warto wiedzieć:

  • relatywnie wysoka cena nabycia
Wymiana oświetlenia tradycyjnego na LED jest bardzo uzasadniona pod względem ekonomicznym, ale ciągle wymaga większego nakładu środków w momencie zakupu.

  • zależność od temperatury pracy
Wydajność diod LED w dużym stopniu zależy od temperatury jej pracy. Przegrzanie diody (przesterowanie spowodowane podaniem większego napięcia) znacznie skraca jej żywotność. Problemów tych nie mają produkty markowe, takie jak Ledeshi czy Fairlux, w których zastosowano m. in. sterowniki marki CREE, generujące bardzo stabilny prąd.

  • wrażliwość na zmiany prądu zasilania
Stosowanie odpowiednich sterowników wewnątrz lamp i żarówek LED zapobiega temu zjawisku.

  • jakość światła
Ta cecha dotyczy lamp i żarówek LED w podejrzanie niskich cenach.

  • powierzchnia źródła światła
Mała powierzchnia diody utrudnia zastosowanie tego typu oświetlenia tam, gdzie oczekuje się kulistego pola światła. Można zastosować zmienną powierzchnię (inną niż płaska), soczewki, dyfuzory, itp. Firma Fairlux wprowadziła na rynek żarówki z trzonkiem E27, których kąt rozsyłu światła wynosi 270 stopni, co w stosunku do innych rozwiązań (180 stopni) jest ogromnym krokiem naprzód w tej dziedzinie.

  • zanieczyszczenie światła
Diody o temperaturze barwowej zwanej cool-white (zimna) emitują proporcjonalnie więcej światła niebieskiego niż konwencjonalne źródła światła. The International Dark-Sky Association (stowarzyszenie powstałe w celu ochrony jakości światła na Ziemi) zniechęca do korzystania ze źródeł światła o temperaturze barwowej powyżej 3000 K.

Jaka jest przyszłość światła LED i czy jesteśmy na nie skazani?

Oświetlenie LED, zwane też światłem IV generacji jest w tej chwili najlepszym rozwiązaniem dostępnym na rynku (do użytku domowego i biurowego). Bardzo wysoka sprawność diod LED powoduje, że jest to jedyny słuszny obecnie kierunek rozwoju branży oświetleniowej. Oszczędność energii, długa żywotność, brak szkodliwego promieniowania oraz brak potrzeby drogiej utylizacji zużytych żarówek LED są wystarczającymi powodami całkowitego przejścia na tę technologię. Unia Europejska ogłosiła wieloletni plan działań, który przewiduje wyeliminowanie żarówek żarnikowych i innych nieekonomicznych i szkodliwych dla zdrowia źródeł światła. Tak więc z biegiem kolejnych lat coraz więcej będziemy mieli do czynienia ze światłem LED. Warto zostać świadomym użytkownikiem poprzez zapoznanie się z tą technologią oraz pojęciami w niej występującymi. Zwiększając naszą wiedzę o zużyciu energii oraz o tym ile światła wytwarzane jest z 1 W mocy żarówki, nie tylko oszczędzamy nasze pieniądze ale zwracamy uwagę na konsumpcję energii w ogóle.

Projektując nowe domy i mieszkania oraz remontując te istniejące powinniśmy poważnie rozważyć zastosowanie technologii LED na szeroką skalę. Aranżacja odpowiedniej „sceny świetlnej” w miejscach naszego wypoczynku i pracy spowoduje lepsze samopoczucie oraz uatrakcyjni wnętrza. Oświetlenie LED daje nam prawie nieograniczone możliwości, których efektem są nowocześnie i modnie wyglądające pomieszczenia.

Dopóki nie powstanie cokolwiek lepszego, oświetlenie LED ma przed sobą „Świetlaną Przyszłość.”

Our website is protected by DMC Firewall!